زبان بدن

بر اساس يافته های دانشمندان علوم رفتاری تنها حدود ۳۰تا ۴۰ درصد از ارتباطات ما به صورت کلامی و حدود ۵۰تا ۷۰درصد آن به صورت غير کلامی يعنی با استفاده از حالت های سر و دست و چشم و پا و ابرو و غيره صورت می گيرد.

از ميزان تاثير کلی يک پيام، هفت درصد کلامی سی و هشت درصد آوايی پنجاه و پنج درصد آن غير کلامی است.

زبان بدن1

منشاء برخی حرکات و حالات ما را می توان در اجداد اوليه انسان يافت . نشان دادن دندانها که در گذشته برای حمله به کار می رفته هنوز هم توسط انسانهای امروزی به شكل فشردن دندانها برای نشان دادن حالت خصمانه به کار می رود با وجود اينكه ديگر اين دندانها برای حمله به کار نمی روند .

يک از جدی ترين اشتباهاتی که ممكن است يک فرد کم تجربه مرتكب شود تفسيريک حالت به طور مجزا و جدای از حالت ها و شرايط ديگر باشد .
به عنوان مثال : خاراندن سر ممكن است دلايل مختلفی از قبيل شوره سر ، کک ، عرق ، ترديد، فراموشی و يا دروغ گويی داشته باشد ، و اين بستگی دارد که اين عمل همراه با چه رفتارهای ديگری در همان زمان اتفاق بيافتد . بنابراين ما بايد هميشه مجموعه ای از حالات و رفتار را در کنار هم در نظر بگيريم .

نشان دادن حالت انتقاد آمیز

حالت اصلی حالت دست به چهره و در حالی است که انگشت اشاره روبه بالا به سوی گونه است و انگشت ديگر روی دهان قرار گرفته و انگشت شست زير چانه قرار می گيرد . دليل ديگر که اين شنونده نسبت به گوينده حالت انتقادی دارد اين است که پاهای او بر روی همديگر و دستها روی سينه ( حالت دفاعی ) قرار دارند در حاليكه سر چانه رو به پايين اند (حالت خصمانه ). اين جمله غيرکلامی چيزی شبيه اين می گويد: من چيزهايی را که تو می گويی دوست ندارم وبا آن موافق نیستم.

زبان بدن2.jpg

اگر شما به عنوان گوينده از فردی که در شكل نشان داده شده است می خواستيد تا نظرش را در باره حرفهای شما بگويد و او می گفت که با شما موافق نيست ،جملات کلامی او با جملات غير کلامی اش متناسب بود . اما اگر می گفت که از صحبت های شما لذت برده است ، دروغ گفته بود زيرا کلماتش با حالاتش همخوان و سازگار نبودند .

احساس های منفی یا دفاعی

علاوه بر توجه به مجموعه حالت ها و همخوانی کلام و حرکات بدن ، تمامی حالت های اشاره ای بايد در محيطی که در آن جاری می شوند نیز مورد بررسی قرار گيرند . اگر به عنوان مثال در يک روز سرد زمستانی در يک ايستگاه اتوبوس شخصی دست ها و پاهای خود را در هم گره زده و نشسته باشد ، به احتمال بسيار زياد به دليل سرما است و نه حالت دفاعی . اما اگر مثلاً در پشت يک ميز و در حاليكه شما سعی میکنيد ايده ای را مطرح کنيد و يا کالايی را به او بفروشيد چنين حالتی دارد به اين معنی است که آن شخص در آن موقعيت ، احساسی منفی يا دفاعی دارد.

زبان بدن3.jpg

دروغ

سرعت اين حرکات و ميزان روشنی آن ها برای ديگران نيز با سن فرد ارتباط دارد . به عنوان مثال اگر يک کودك پنج ساله به والدين خود دروغ بگويد ، بلافاصله دهان خود را با يک يا هر دو دست خواهد پوشاند.

زبان بدن4.jpg

هنگامی که يک نوجوان دروغ می گويد : او نيز چون کودکی پنج ساله دست خود را بر دهان می گذارد ، اما به جای پوشاندن کامل دهان فقط با انگشتان خود اطراف دهان را می مالد .

زبان بدن5.jpg

هنگامی که يک فرد بزرگسال دروغ می گويد : مغزش به او دستور می دهد تا درست مثل کودك پنج ساله و فرد نوجوان برای جلوگيری از گفتن دروغ دهان خود را بپوشاند ، اما در آخرين لحظه دست از چهره دور شده و در عوض فرد دروغ گو بينی خود را لمس می کند

زبان بدن6.jpg

فضای حریم شخصي

بيشتر جانوران فضای مشخصی در اطراف بدن خود دارند که آن را به عنوان فضای شخصی يا حريم خود می دانند. ميزان گستردگی اين فضا به ميزان شلوغی محيطی بستگی دارد که اين جانور در آنجا رشد کرده است . انسان نيز چون جانوران ديگر حُباب هوای ) (air bubble قابل حمل متعلق به خود را دارد که اندازه آن به تراکم جمعيت محيطی بستگی دارد که در آن رشد يافته و به هر جا که برود آن را با خود می برد.

زبان بدن7

زبان بدن8 زبان بدن9

کسانی که درمناطق کم جمعيت روستايی رشد کرده اند فاصله شخصی بيشتری نياز دارند تا کسانی که در مناطق پر جمعيت شهری. تماشای اينكه يک شخص در هنگام دست دادن به چه اندازه دست خود را دراز می کند نشان می دهد که آيا او اهل يک شهر بزرگ است يا يک ناحيه دور افتاده روستايی.

دست دادن دو مرد روستایی

زبان بدن11

دست دادن دو مرد شهریزبان بدن10
احوال پرسی افراد اهل مناطق کم جمعييت

زبان بدن12

قدرت کف دست

يكی از قوی ترين علامت های غير کلامی توسط کف دست ارسال می شود .اگر از اين حالت به درستی استفاده شود ، به صاحب آن اقتدار و قدرت نفوذ بر ديگران را می دهد سه نوع حالت کف دست وجود دارد که عبارتند از : کف دست روبه بالا، کف دست رو به پايين و کف دست بسته در حاليكه انگشت اشاره باز است.

مثال :به شخصی می گوييد جعبه ای را برداشته و آن را به مكان ديگری در همان اتاق منتقل کند. فرض می کنيم که شما از همان لحن صدا ، همان کلمات وهمان حالات چهره استفاده کرده و فقط وضعيت کف دست خود را تغيير می دهيد. حالت کف دست رو به بالا به عنوان يک حالت متواضعانه و غير تهديد آميز و يادآور حالتی است که يک گدا در خيابان به کار می برد کسی که از اوخواسته شده جعبه را جا به جا کند ، احساس نخواهد کرد که اين تقاضا با فشار و از موضع برتری انجام شده و در نتيجه احساس تهديد نخواهدکرد.

زبان بدن13

وقتی که کف دست رو به پايين باشد بيانگر نوعی اقتدار است. شخصی که از او درخواست شده تا جعبه را جابه جا کند احساس خواهد کرد که به او دستور داده شده و بنابراين يک احساس منفی در او ايجاد خواهد شد.

زبان بدن14

اين حالت آزار دهنده ترين حالتی است که يک فرد می تواند در ارتباط با ديگران به کار برد . حالت تهاجمی و پرخاشگرانه است که فرد را وادار به اطاعت می کند .

زبان بدن15

گرفتن مچ ، دست و بازو

معروف است که خانواده سلطنتی انگلستان عادت دارند در هنگام راه رفتن سر خود را بالا گرفته چانه خود را به جلو داده و با يک دست ، دست ديگر را در پشت سر بگيرند . اين حالت در بين افراد ديگری از جامعه هم متداول است ، به عنوان مثال برخی پليس های در حال گشت زدن ، مديران مدرسه در حال قدم زدن در حياط مدرسه ، افسران عاليرتبه نظامی و افراد قدرتمند ديگر نيز به کار می رود .

زبان بدن17 زبان بدن18 زبان بدن19

بنابراين اين حالت نشان دهنده برتری و اعتماد به نفس شخص می باشد . بعلاوه ، اين حالت به کاربران اجازه می دهد تا شكم و ، سينه خود را که دلالت از بی باکی دارد به ديگران نشان دهند . تجربه نشان داده است که اگر زمانی که شما در موقعيت های اضطراب آور بوده و تحت فشار عصبی قرارداريد از اين حالت استفاده کنيد احساس آرامش و اعتماد به نفس کرده و از فشار روانی خلاص می شويد .

خاراندن گوش

اين حالت در واقع کوششی از جانب مغز برای جلوگيری از شنيدن کلمات ناصحيح است. اين حالت شكل تغيير يافته دو دست روی گوش گذاشتن کودکان است . گونه های ديگری از ماليدن گوش شامل فرو کردن انگشت در سوراخ گوشها يا خم کردن لاله گوش بر روی سوراخها و پوشاندن آنهاست .و نشانه اين است که شنونده به اندازه کافی گوش داده و ديگر تمايلی به گوش دادن ندارد و در عوض می خواهد صحبت کند .

زبان بدن20

خاراندن گردن

در اين حالت انگشت اشاره دستی که با آن می نويسيد ناحيه زير گوش و يا يک طرف گردن را می خاراند. نكته جالب اين است که شخص معمولاً حدود پنج بار اين کار را تكرار می کند. اين حالت نشانه ای از شک و ترديد است و معمولاً مشخصه افرادی است که می گويند: مطمئن نيستم موافق باشم.

زبان بدن21

حالت دست به سینه

گاهی اوقات حالت دست به سینه کامل (حالت دفاعی) بیش از حد گویا است و به وضوح ترس و نگرانی را نشان می دهد. از این رو گهگاه آن را با حالت متعادل تری جایگزین می کنیم، یعنی دست به سینه ناقص که در این حالت یک دست از جلوی بدن رد می شود تا دست دیگر را بگیرد یا لمس کند و یک مانع تشکیل دهد. تشکیل این مانع اغلب در جلساتی که شاید شخص برای سایر اعضای گروه غریبه باشد یا از اعتماد به نفس لازم برخوردار نباشد، دیده می شود.

زبان بدن23 زبان بدن22

یک نوع پر مصرف دیگر از این حرکت، گرفتن دست ها است حرکتی که اغلب توسط افرادی که در حضور یک جمع منتظر دریافت جایزه یا ایراد نطق می باشند، استفاده می شود . این حرکت باعث می شود که شخص مجدداً از همان امنیت عاطفی برخوردار شود که در کودکی هنگامی که والدینش در موقعیت های ترسناک دست هایش را می گرفتند، تجربه می کرده است.

زبان بدن24

تکان دادن پاها

وقتی فردی طوری نشسته که یک پا را روی پـای دیـگر انـداخته و یک پا را در هوا تکان می دهد پیام این است: من حوصله ام سـر رفته. حـرکات نـشـانـگر گـریز است اگرچه بدن فرد ساکن و بدون حرکت می باشد.

زبان بدن25

گرفتن کرک یا نخ از لباس

وقتی شخصی با نظرات و گفته های ديگران مخالف است اما احساس می کند که نمی تواند عقيده خود را بيان کند ، حالتهايی به خود می گيرد که بيانگر نوعی جا به جايی است . کندن يا پاك کردن کرك يا چيزهای ديگر از لباس يک نوع از اين حالت هااست . و فرد مورد نظر معمولاً نگاه خود را از ديگران منحرف کرده و به کف اتاق چشم می دوزد. اين حالت يكی از شايع ترين نشانه های نارضايتی است و نشان می دهد که فرد مورد نظر با آنچه گفته می شود موافق نيست ، حتی اگر به زبان کلامی موافقت خود را ابراز می دارد .

زبان بدن26

گزیدن لب ها

گزیدن لب ها یکی از مهم ترین نشانه ها از قرار داشتن فرد در وضعیت استرس زا است. در بسیاری از مواقع زمانی که انسان ها اشتباهی را مرتکب می شوند بی اختیار لب ها خود را می گزند. در این مواقع انسان سعی می کند، به طور ناخودآگاه با گزیدن لب ها، فرو بردن آن ها به داخل دهان و تماس زبان با آن ها خود را از زیر بار روانی خارج کند.

گزیدن لب ها = یا اشتباه کرده یا می ترسد!

زبان بدن27

مرد سمت چپ به منظور به دست گرفتن کنترل بحث بر صندلی خود سوار شده است انگشت هايش را در هم فرو کرده و پاهايش در زير صندلی به هم چسبيده اند که نشانه درماندگی و مشكل است .

مردی که در وسط نشسته نسبت به دو نفر ديگر احساس برتری می کند زيرا دستهايش را در پشت سر خود قرار داده است . او همچنين پاهای خود را روی هم انداخته که به معنی آمادگی برای رقابت و بحث است . او يک صندلی گردان دارد .

مرد سمت راست بر روی يک صندلی ثابت نشسته است ، دست ها و پاهايش محكم تا شده اند ( حالت دفاعی ) و سر اورو به پايين است (خصمانه )

زبان بدن28

در اين شكل زن يک پای خود را به سمت مردی که در دورتر قرار دارد نشانه رفته است (علاقه)و دارد دود سيگار خود را به سمت بالا می دهد ( اعتماد به نفس و مثبت ) . او همچنين زير چشمی به آن مرد نگاه می کند ، مرد هم دارد کراوات خود را مرتب می کنند و پايش به سوی اوست(علاقه ).فردی که در وسط ايستاده به ديوار تكيه داده ( مالكيت ) و دست های خود را در جيب فرو برده و دود سيگارش را به سمت پايين می دهد (منفی) .

زبان بدن29

زبان بدن توسط بخش نا هوشيار مغز کنترل می شود و ما کنترل چندانی بر آن نداريم و ازاين رو باز تاب دهنده احساسات واقعی و درونی ماست.

درباره پیمان دوستی

پیمان دوستی، دکتری تخصصي روانشناسی، مربي پذيرش و تعهد درماني(درمان مبتني بر پذيرش و تعهد)، مولف و مترجم كتاب هاي اكت

این مطالب را نیز ببینید!

طرحواره درمانی

بر اساس متون رشد شناختی، طرح واره قالبی است که بر اساس واقعیت یا تجربه …